Cách Phân Loại Hàng Tồn Kho Theo Phương Pháp ABC Cho Cửa Hàng Gia Dụng

Thứ Bảy, 22/08/2026

Nguyễn Văn Luân

Cách Phân Loại Hàng Tồn Kho Theo Phương Pháp ABC Cho Cửa Hàng Gia Dụng

Tiêu đề SEO: Phân Loại Hàng Tồn Kho Theo Phương Pháp ABC Cho Cửa Hàng Gia Dụng
Từ khóa chính: phân loại hàng tồn kho theo phương pháp ABC
Từ khóa phụ: quản lý tồn kho ABC, phân loại sản phẩm bán chạy, quản lý nhiều mã hàng, hàng bán chậm
Đường dẫn: phan-loai-hang-ton-kho-theo-phuong-phap-abc
Danh mục: Kinh nghiệm kinh doanh đồ gia dụng
Mô tả SEO: Hướng dẫn phân loại hàng tồn kho theo phương pháp ABC, giúp cửa hàng gia dụng xác định sản phẩm quan trọng, kiểm soát tồn kho và phân bổ vốn nhập hàng hiệu quả.

Không phải sản phẩm nào trong kho cũng quan trọng như nhau

Một cửa hàng gia dụng có thể sở hữu từ vài trăm đến hàng nghìn mã sản phẩm. Nếu quản lý tất cả mã hàng theo cùng một cách, chủ cửa hàng sẽ tốn rất nhiều thời gian nhưng vẫn khó kiểm soát được những sản phẩm thực sự ảnh hưởng đến doanh thu và dòng tiền.

Có những mặt hàng bán mỗi ngày, chỉ cần hết kho một vài hôm là doanh nghiệp mất doanh thu và có nguy cơ mất khách. Ngược lại, có những sản phẩm nằm trong kho nhiều tháng, chiếm diện tích và làm vốn bị tồn đọng.

Vì vậy, doanh nghiệp cần trả lời được ba câu hỏi:

Mã hàng nào tạo ra phần lớn doanh thu?
Mã hàng nào phải kiểm kê và bổ sung thường xuyên?
Mã hàng nào đang bán chậm và cần giảm nhập?

Phân loại hàng tồn kho theo phương pháp ABC là cách giúp chủ cửa hàng tìm được câu trả lời dựa trên dữ liệu bán hàng thực tế.

Phương pháp ABC trong quản lý tồn kho là gì?

ABC là phương pháp chia toàn bộ hàng hóa trong kho thành ba nhóm A, B và C dựa trên mức độ quan trọng đối với hoạt động kinh doanh.

Thông thường, mức độ quan trọng được xác định bằng:

Giá trị bán ra.
Doanh thu.
Lợi nhuận.
Tốc độ bán.
Mức độ ảnh hưởng nếu hết hàng.

Nguyên tắc phổ biến:

Nhóm	Tỷ lệ số mã hàng	Tỷ lệ giá trị hoặc doanh thu	Mức độ quan trọng
A	Khoảng 10–20%	Khoảng 70–80%	Rất cao
B	Khoảng 20–30%	Khoảng 15–25%	Trung bình
C	Khoảng 50–70%	Khoảng 5–10%	Thấp

Các tỷ lệ này chỉ mang tính tham khảo. Mỗi cửa hàng cần điều chỉnh dựa trên đặc điểm sản phẩm, mùa vụ và dữ liệu bán hàng của mình.

Phân biệt nhóm hàng A, B và C

Nhóm A – Sản phẩm quan trọng nhất

Nhóm A thường gồm số lượng mã hàng không nhiều nhưng tạo ra phần lớn doanh thu hoặc lợi nhuận.

Đặc điểm:

Tốc độ bán nhanh.
Số lượng xuất kho lớn.
Khách hàng hỏi mua thường xuyên.
Hết hàng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu.
Cần kiểm soát tồn kho chặt chẽ.
Cần bổ sung hàng kịp thời.

Trong ngành gia dụng, nhóm A có thể bao gồm những sản phẩm thiết yếu, giá dễ mua và được nhiều cửa hàng nhập lại thường xuyên như chậu, rổ, hộp thực phẩm, móc áo, thùng rác, kệ dép hoặc sản phẩm đang bán theo xu hướng.

Nhóm B – Sản phẩm bán ổn định

Nhóm B có mức đóng góp trung bình. Đây thường là những sản phẩm vẫn bán đều nhưng không tạo doanh thu lớn bằng nhóm A.

Đặc điểm:

Có lượng bán tương đối ổn định.
Không cần kiểm kê quá thường xuyên.
Có thể trở thành nhóm A nếu nhu cầu tăng.
Cũng có thể chuyển xuống nhóm C nếu tốc độ bán giảm.

Nhóm B cần được theo dõi định kỳ để chủ cửa hàng kịp thời nhận biết xu hướng thay đổi.

Nhóm C – Sản phẩm bán chậm hoặc giá trị thấp

Nhóm C thường chiếm số lượng mã lớn nhất nhưng chỉ đóng góp một phần nhỏ vào doanh thu.

Đặc điểm:

Tần suất bán thấp.
Thời gian nằm kho dài.
Dễ gây tồn đọng vốn.
Chiếm nhiều diện tích lưu trữ.
Không cần dự trữ số lượng lớn.
Cần xem xét giảm nhập hoặc ngừng nhập.

Không phải tất cả sản phẩm nhóm C đều nên loại bỏ. Một số mã có thể cần thiết để hoàn thiện danh mục hoặc phục vụ nhu cầu đặc biệt của khách hàng. Tuy nhiên, doanh nghiệp không nên dành quá nhiều vốn cho nhóm này.

Cách phân loại hàng tồn kho theo phương pháp ABC

Bước 1: Chuẩn bị dữ liệu bán hàng

Doanh nghiệp cần lấy dữ liệu trong một khoảng thời gian đủ dài, thông thường từ 3 đến 12 tháng.

Bảng dữ liệu nên có:

Mã sản phẩm.
Tên sản phẩm.
Số lượng bán.
Giá vốn.
Giá bán.
Doanh thu.
Lợi nhuận.
Số lượng tồn hiện tại.
Số ngày nằm kho.

Nếu sản phẩm có tính mùa vụ, nên sử dụng dữ liệu của cùng kỳ năm trước hoặc kết hợp thêm dự báo nhu cầu.

Bước 2: Tính giá trị sử dụng của từng mã hàng

Có thể sử dụng công thức:

Giá trị sử dụng = Số lượng bán trong kỳ × Giá vốn bình quân

Ví dụ, một mã hộp thực phẩm bán được 500 bộ trong ba tháng, giá vốn bình quân 60.000 đồng mỗi bộ:

500 × 60.000 = 30.000.000 đồng

Ngoài giá trị sử dụng, cửa hàng có thể phân loại dựa trên doanh thu hoặc lợi nhuận. Tuy nhiên, nên lựa chọn một tiêu chí chính và áp dụng thống nhất cho toàn bộ danh mục.

Bước 3: Sắp xếp sản phẩm từ cao xuống thấp

Sau khi tính giá trị sử dụng của từng mã, hãy sắp xếp danh sách theo thứ tự giảm dần.

Những mã tạo ra giá trị lớn nhất nằm ở đầu bảng. Những mã đóng góp ít nhất nằm ở cuối bảng.

Bước 4: Tính tỷ trọng của từng mã

Công thức:

Tỷ trọng của mã hàng = Giá trị của mã hàng ÷ Tổng giá trị toàn bộ hàng hóa × 100%

Ví dụ:

Tổng giá trị sử dụng của kho: 500 triệu đồng.
Giá trị sử dụng của một mã: 30 triệu đồng.

Tỷ trọng của mã đó là:

30 triệu ÷ 500 triệu × 100% = 6%

Bước 5: Tính tỷ lệ lũy kế

Tỷ lệ lũy kế là tổng tỷ trọng của mã hiện tại và tất cả các mã đứng trước nó.

Sau khi tính lũy kế, doanh nghiệp có thể phân nhóm:

Nhóm A: các mã tạo ra khoảng 70–80% tổng giá trị.
Nhóm B: các mã tạo ra khoảng 15–25% tiếp theo.
Nhóm C: những mã còn lại.

Bước 6: Kiểm tra lại theo đặc thù kinh doanh

Không nên phụ thuộc hoàn toàn vào công thức.

Một số sản phẩm có doanh thu chưa cao nhưng vẫn cần được xếp vào nhóm A hoặc B vì:

Là mặt hàng chiến lược.
Có vai trò thu hút khách hàng.
Khách sỉ thường yêu cầu phải có sẵn.
Là sản phẩm bán kèm với nhiều mặt hàng khác.
Đang bước vào mùa cao điểm.
Nhà cung cấp cần thời gian giao hàng dài.

Ngược lại, sản phẩm có doanh thu lớn do doanh nghiệp nhập một đơn bất thường chưa chắc đã là hàng nhóm A trong dài hạn.

Ví dụ phân loại ABC cho cửa hàng gia dụng

Giả sử cửa hàng có bảng dữ liệu đơn giản như sau:

Mã hàng	Sản phẩm	Doanh thu trong kỳ	Tỷ lệ lũy kế	Nhóm
SP01	Hộp thực phẩm bán chạy	120 triệu	24%	A
SP02	Chậu nhựa thông dụng	100 triệu	44%	A
SP03	Rổ nhựa gia đình	85 triệu	61%	A
SP04	Kệ dép nhiều tầng	70 triệu	75%	A
SP05	Khay đựng trứng	45 triệu	84%	B
SP06	Khay úp cốc	35 triệu	91%	B
SP07	Xô đá mini	20 triệu	95%	B
SP08	Kệ mỹ phẩm xoay	12 triệu	97,4%	C
SP09	Sản phẩm trang trí	8 triệu	99%	C
SP10	Mặt hàng ít bán	5 triệu	100%	C

Trong ví dụ này, bốn mã đầu tiên chỉ chiếm 40% số mã nhưng đóng góp 75% doanh thu nên được xếp vào nhóm A.

Trong thực tế, cửa hàng có thể có 1.000 mã hàng nhưng chỉ khoảng 150–200 mã tạo ra phần lớn doanh thu. Đây là nhóm cần được quản lý chặt nhất.

Cách quản lý từng nhóm hàng sau khi phân loại

Chính sách quản lý nhóm A

Nhóm A cần được ưu tiên cao nhất.

Doanh nghiệp nên:

Theo dõi tồn kho hằng ngày.
Kiểm kê cuốn chiếu thường xuyên.
Thiết lập mức tồn kho tối thiểu.
Xác định điểm nhập hàng lại.
Chuẩn bị ít nhất một nguồn cung dự phòng.
Đặt hàng với số lượng phù hợp theo tốc độ bán.
Bố trí ở vị trí dễ lấy và dễ kiểm soát.
Theo dõi riêng các mã thường xuyên bị chênh lệch.
Hạn chế tối đa tình trạng hết hàng.

Nhóm A không nhất thiết phải nhập thật nhiều. Mục tiêu là duy trì lượng tồn đủ bán và bổ sung đúng lúc.

Chính sách quản lý nhóm B

Với nhóm B, cửa hàng nên:

Kiểm tra tồn kho hằng tuần.
Đánh giá doanh số hằng tháng.
Duy trì lượng hàng vừa phải.
Theo dõi khả năng chuyển lên nhóm A.
Tổ chức bán kèm với nhóm A.
Điều chỉnh số lượng nhập theo mùa vụ.

Nhóm B là khu vực có nhiều tiềm năng tăng trưởng. Một chương trình trưng bày hoặc bán theo bộ phù hợp có thể giúp sản phẩm chuyển thành nhóm A.

Chính sách quản lý nhóm C

Với nhóm C, doanh nghiệp cần hạn chế để vốn bị chôn quá lâu.

Có thể áp dụng:

Giảm số lượng mỗi lần nhập.
Kéo dài chu kỳ đặt hàng.
Chỉ nhập khi có nhu cầu rõ ràng.
Dừng nhập những mã tồn quá lâu.
Bán theo bộ với sản phẩm nhóm A.
Tặng kèm trong chương trình khuyến mại.
Giảm giá có kiểm soát để thu hồi vốn.
Chuyển hàng giữa các kho theo nhu cầu.
Thương lượng đổi sang mã bán tốt hơn nếu nhà cung cấp hỗ trợ.

Đối với mã không bán trong nhiều tháng, chủ cửa hàng cần quyết định rõ: tiếp tục giữ, giảm giá, bán theo lô hay ngừng kinh doanh.

Tần suất kiểm kê phù hợp cho từng nhóm

Nhóm hàng	Tần suất kiểm tra gợi ý	Mức độ kiểm soát
A	Hằng ngày hoặc hằng tuần	Rất chặt
B	Hai tuần hoặc hằng tháng	Trung bình
C	Hằng tháng hoặc hằng quý	Cơ bản

Tần suất thực tế còn phụ thuộc vào số lượng đơn, giá trị sản phẩm và nguy cơ thất thoát.

Những mã nhỏ, dễ thất lạc hoặc thường bị lấy nhầm nên được kiểm tra thường xuyên dù thuộc nhóm B hoặc C.

Mẫu bảng phân loại ABC

Cửa hàng có thể lập bảng Excel với các cột:

STT	Mã hàng	Tên sản phẩm	Số lượng bán	Giá vốn	Giá trị sử dụng	Tỷ trọng	Lũy kế	Nhóm
1	SP01	Hộp thực phẩm	500	60.000	30.000.000	15%	15%	A
2	SP02	Chậu nhựa	800	30.000	24.000.000	12%	27%	A
3	SP03	Khay trứng	300	50.000	15.000.000	7,5%	34,5%	A/B

Sau khi có dữ liệu, hãy sắp xếp cột “Giá trị sử dụng” từ lớn xuống nhỏ rồi tính tỷ trọng và lũy kế.

Kết hợp ABC với tốc độ bán để quản lý chính xác hơn

Phương pháp ABC phản ánh mức độ đóng góp về giá trị nhưng chưa thể hiện đầy đủ mức độ ổn định của nhu cầu.

Vì vậy, doanh nghiệp nên kết hợp thêm tốc độ bán:

Bán nhanh: sản phẩm phát sinh đơn đều và có vòng quay cao.
Bán trung bình: vẫn phát sinh đơn nhưng không thường xuyên.
Bán chậm: tồn kho lâu hoặc nhiều tuần không có giao dịch.

Ví dụ:

Sản phẩm nhóm A bán nhanh: cần kiểm soát và nhập bổ sung liên tục.
Sản phẩm nhóm A nhưng bán thất thường: cần dự báo kỹ, tránh nhập quá nhiều.
Sản phẩm nhóm C bán chậm: nên giảm nhập hoặc thanh lý.
Sản phẩm nhóm C nhưng đang tăng trưởng: cần theo dõi để chuyển nhóm.

Cách kết hợp này giúp chủ cửa hàng không chỉ biết mã nào có giá trị cao mà còn biết mã nào đang thực sự quay vòng tốt.

Những sai lầm thường gặp khi áp dụng phương pháp ABC

Chỉ phân loại một lần rồi giữ nguyên

Nhu cầu khách hàng luôn thay đổi. Một sản phẩm bán chạy hôm nay có thể trở thành hàng bán chậm sau vài tháng.

Doanh nghiệp nên cập nhật phân loại mỗi tháng hoặc mỗi quý.

Chỉ dựa trên số lượng bán

Sản phẩm bán nhiều chưa chắc tạo ra giá trị lớn. Cần xem thêm giá vốn, doanh thu hoặc lợi nhuận.

Nhập thật nhiều sản phẩm nhóm A

Nhóm A cần được ưu tiên nhưng không có nghĩa phải tích trữ quá mức. Nhập quá nhiều vẫn có thể làm vốn bị tồn đọng.

Loại bỏ toàn bộ hàng nhóm C

Một số sản phẩm nhóm C giúp cửa hàng có danh mục đầy đủ hoặc phục vụ nhóm khách hàng đặc biệt. Cần đánh giá vai trò của từng mã trước khi ngừng bán.

Không tính đến mùa vụ

Các mặt hàng như thùng đá, bình nước, hộp bảo quản hoặc sản phẩm phục vụ dịp lễ có thể thay đổi nhóm theo từng thời điểm.

Không liên kết với kế hoạch nhập hàng

Phân loại ABC chỉ có giá trị khi được sử dụng để quyết định tần suất kiểm kê, mức dự trữ và số lượng nhập.

Kế hoạch triển khai ABC cho cửa hàng có trên 1.000 mã hàng

Nếu cửa hàng đang quản lý số lượng mã lớn, có thể triển khai theo lộ trình:

Tuần 1: Chuẩn hóa dữ liệu

Loại bỏ mã trùng.
Chuẩn hóa tên sản phẩm.
Kiểm tra đơn vị tính.
Hoàn thiện dữ liệu bán hàng.

Tuần 2: Phân loại lần đầu

Tính giá trị từng mã.
Sắp xếp theo thứ tự.
Chia nhóm A, B và C.
Kiểm tra lại các sản phẩm chiến lược.

Tuần 3: Áp dụng chính sách quản lý

Gắn nhãn nhóm trên phần mềm.
Đặt vị trí kho phù hợp.
Xây dựng lịch kiểm kê.
Thiết lập cảnh báo cho nhóm A.

Tuần 4: Đánh giá và điều chỉnh

Kiểm tra tình trạng hết hàng nhóm A.
Xem số vốn đang nằm ở nhóm C.
Điều chuyển hoặc xử lý hàng bán chậm.
Điều chỉnh kế hoạch nhập hàng tháng tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

Cửa hàng nhỏ có cần áp dụng phương pháp ABC không?

Có. Dù chỉ có vài trăm mã, ABC vẫn giúp chủ cửa hàng biết sản phẩm nào cần dành nhiều vốn và thời gian quản lý hơn.

Nên phân loại theo doanh thu hay lợi nhuận?

Nếu mục tiêu là quản lý dòng hàng, có thể sử dụng giá trị bán hoặc doanh thu. Nếu muốn tối ưu hiệu quả kinh doanh, nên phân tích thêm lợi nhuận. Tốt nhất là dùng một tiêu chí chính và một tiêu chí bổ sung.

Bao lâu nên phân loại lại?

Thông thường nên rà soát hằng tháng và phân loại lại mỗi quý. Với ngành hàng biến động nhanh, có thể cập nhật hằng tháng.

Sản phẩm mới chưa có dữ liệu bán thì xếp nhóm nào?

Có thể tạm xếp vào nhóm B hoặc một nhóm “hàng mới” riêng để theo dõi trong 4–8 tuần. Sau khi có đủ dữ liệu mới đưa vào nhóm A, B hoặc C.

Nhóm C có phải toàn bộ là hàng tồn xấu không?

Không. Nhóm C chỉ có mức đóng góp thấp hơn. Một số mã vẫn cần thiết để bổ sung danh mục hoặc phục vụ khách hàng đặc biệt.

Kết luận

Phân loại hàng tồn kho theo phương pháp ABC giúp chủ cửa hàng chuyển từ quản lý theo cảm tính sang quản lý bằng dữ liệu.

Thay vì dành thời gian và vốn như nhau cho tất cả sản phẩm, doanh nghiệp có thể:

Ưu tiên kiểm soát nhóm A.
Phát triển những mã tiềm năng trong nhóm B.
Giảm vốn bị tồn đọng ở nhóm C.
Hạn chế hết hàng bán chạy.
Tối ưu diện tích kho.
Xây dựng kế hoạch nhập hàng chính xác hơn.

Đối với cửa hàng gia dụng có nhiều mã sản phẩm, ABC không chỉ là một phương pháp phân loại kho. Đây còn là công cụ quan trọng để bảo vệ dòng tiền và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

Nhựa Thành Luân chuyên phân phối đa dạng sản phẩm gia dụng cho đại lý, cửa hàng và khách sỉ trên toàn quốc. Chúng tôi không chỉ cung cấp nguồn hàng phong phú mà còn thường xuyên chia sẻ kinh nghiệm lựa chọn sản phẩm, quản lý kho và phát triển cửa hàng bền vững.

Quý khách cần tìm nguồn hàng gia dụng ổn định, danh mục sản phẩm đa dạng và chính sách sỉ phù hợp, hãy liên hệ Nhựa Thành Luân để được tư vấn.

NHỰA THÀNH LUÂN – NÂNG TẦM TIỆN NGHI VIỆT
Hotline/Zalo: 0987 188 882
Website: nhuathanhluan.com